Investment Discovery Museum

อุปนิสัยทางการเงินที่ดี สร้างได้ตั้งแต่เด็ก

 

          โลกทุกวันนี้มีความไม่แน่นอนสูง เรื่องที่ไม่คาดฝันมีโอกาสเกิดขึ้นได้เสมอ การสอนลูกให้รู้คุณค่าของเงินเป็นเรื่องจำเป็นที่ต้องปลูกฝังตั้งแต่ยังเด็ก เพราะพ่อแม่เปรียบเสมือน…โค้ชการเงินคนแรกของลูกที่สามารถช่วยประคับประคองให้ลูกมีทักษะทางการเงินที่ดีเพื่อความมั่นคงในชีวิต ไม่ติดกับดักการเงินที่ทำให้เกิดความอยากได้ อยากมี อยากเป็นเมื่อโตขึ้น ดังนั้น พ่อแม่จึงต้องปลูกฝังอุปนิสัยทางการเงินที่ดีตั้งแต่วันนี้ โดยการสอนลูกให้รู้จักใช้เงินอย่างรู้คุณค่า รู้จักการเก็บออมเพื่อเป้าหมาย และมีวินัยทางการเงิน เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันทางการเงินที่แข็งแรงในอนาคตให้กับลูก ซึ่งคำขวัญวันเด็กปี 2565 "รู้คิด รอบคอบ รับผิดชอบต่อสังคม" สามารถนำมาปรับใช้กับการปลูกฝังวินัยการออมให้กับลูกหลานได้ในชีวิตจริง โดยวิธีการง่ายๆ ในการสร้างอุปนิสัยทางการเงินที่ดี 5 ประการ ดังนี้

 

          1) สอนให้เห็นคุณค่าของเงิน เมื่อเริ่มให้ลูกใช้เงินเอง พ่อแม่ควรเล่าให้ลูกได้รู้ถึงที่มาของเงินค่าขนมที่ได้รับว่าเงินทุกบาทที่ลูกใช้หรือขอเพิ่มนั้นมาจากน้ำพักน้ำแรงของพ่อแม่ แต่การอธิบายให้ลูกเข้าใจคุณค่าของเงินนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย เทคนิคที่ช่วยให้ลูกเห็นคุณค่าของเงินอย่างง่ายๆ คือจากการเปรียบเทียบมูลค่าของเงินต่อสิ่งของ เช่น เงินค่าของเล่นเท่านี้ สามารถซื้ออาหารเย็นได้กี่มื้อ

          2) ฝึกให้ลูกตั้งเป้าหมายการออม สิ่งที่ลูกต้องเรียนรู้ต่อมาคือ การรู้จักเก็บออม ควรปลูกฝังแนวคิดออมก่อนใช้เสมอ วิธีง่ายๆ ที่เด็กๆ คุ้นเคย เช่น หยอดกระปุกหรือฝากธนาคาร อย่างน้อย 10% ของค่าขนมที่ได้รับทุกครั้ง การออมที่ดีควรจะต้องมีความต่อเนื่องและมีเป้าหมายที่ชัดเจน และควรเริ่มจากเป้าหมายเล็กๆ ก่อน เช่น เก็บเงินซื้อจักรยานภายในระยะเวลา 6 เดือน ถ้าลูกสามารถออมเงินได้สำเร็จตามเป้าหมาย พ่อแม่อาจให้รางวัลโดยการสมทบเงินเพิ่มเติมจะช่วยให้ลูกรู้สึกสนุกและมีกำลังใจในการออมมากยิ่งขึ้น แล้วค่อยๆ เพิ่มหรือปรับเปลี่ยนเป็นเป้าหมายที่ใหญ่ขึ้นในวันข้างหน้า

          3) สร้างนิสัยฉลาดใช้เงิน พ่อแม่ควรแนะนำลูกให้รู้ถึงความแตกต่างระหว่าง ของที่จำเป็น (Need) และ ของที่ต้องการ (Want) เด็กๆ จะได้เรียนรู้ว่า เงินค่าขนมที่มีอยู่ไม่สามารถใช้ซื้อของได้ทุกอย่างที่ต้องการ ควรฝึกให้ลูกตัดสินใจว่าเมื่อมีเงินอยู่อย่างจำกัดควรเลือกซื้อของที่จำเป็นก่อนเสมอ

          4) ฝึกให้จดบันทึกรายรับรายจ่าย พ่อแม่ควรหัดให้ลูกจดบันทึกรายรับรายจ่ายแบบง่าย เพื่อให้เห็นรายการค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นในแต่ละวัน และเรียนรู้การใช้เงินอย่างรอบคอบ ที่สำคัญพ่อแม่ควรหมั่นตรวจดูเป็นระยะๆ และชวนลูกพูดคุยถึงผลลัพธ์ที่ได้ เช่น สัปดาห์นี้ลูกเหลือเงินเก็บน้อยเพราะจ่ายค่าขนมไปเยอะ หากลูกต้องการมีเงินเก็บเยอะๆ ลองเริ่มจากลดค่าขนมแต่ละวันลง

          5) ปลูกฝังให้ลูกสนุกกับการหาเงินเพิ่ม  “คุณไม่มีทางรู้จักคุณค่าของเงินอย่างแท้จริง จนกว่าจะหามันได้ด้วยตัวเอง” คำกล่าวนี้ไม่ได้เกินจริงเลย พ่อแม่สามารถสร้างภารกิจพิเศษเพื่อเพิ่มเงินค่าขนมให้ลูกได้ เช่น เพิ่มค่าขนมถ้าช่วยทำงานบ้าน หรือการใช้ทักษะหรือความสามารถพิเศษ เช่น การวาดรูป การทำงานประดิษฐ์ต่างๆ แล้วนำไปขาย ถึงแม้ว่าอาจจะขายไม่ได้ แต่ลูกก็จะได้เรียนรู้ว่าเงินทองไม่ได้หามาได้โดยง่าย ต้องอาศัยความสามารถ ความพยายาม และความอดทนแลกมา นอกจากนี้ พ่อแม่อาจจะขอซื้อผลงานของลูกเสียเองเพื่อให้กำลังใจและให้ลูกเห็นว่าผลงานของลูกสร้างผลตอบแทนได้

 

เพียงเริ่มจาก 5 วิธีการง่ายๆ เหล่านี้ ก็สามารถสร้างภูมิคุ้มกันทางการเงินของลูกให้เติบโตอย่างมีทักษะทางการเงินที่ดีได้ เนื่องจากเด็กๆ รู้จักใช้เงินอย่างรู้คุณค่า รู้จักการเก็บออมเพื่อให้บรรลุเป้าหมาย นอกจากนี้ พ่อแม่สามารถสอนให้ลูกรู้จักแบ่งปันหรือบริจาคให้ผู้อื่นตามความเหมาะสม เพื่อสร้างความสุขให้กับตนเองและผู้อื่นอีกด้วย